Back

ⓘ Πολιτισμός



                                               

Πολιτισμός Μουίσκα

                                               

Πολιτισμός Χουάρι

Ο Χουάρι ήταν προκολομβιανός πολιτισμός που άκμασε στις νότιες-κεντρικές Άνδεις και στην παράκτια περιοχή του σύγχρονου Περού, από το 500 έως 1000 μ.Χ. Ο Χουάρι, όπως ονομάστηκε η πρωτεύουσα, βρίσκεται 11 χλμ. βορειοανατολικά της σύγχρονης πόλης Αγιακούχο, Περού. Αυτή η πόλη ήταν το κέντρο ενός πολιτισμού που κάλυπτε πολλά από τα υψίπεδα και τις ακτές του σύγχρονου Περού. Τα καλύτερα διατηρημένα υπολείμματα, εκτός από τα ερείπια του ομώνυμου αρχαιολογικού χώρου, είναι τα ερείπια στο Βόρειο Χουάρι κοντά στο και το Κέρο Μπάουλ στο Μοκέκα. Επίσης γνωστά είναι τα ερείπια της Πικιλάκτα, σε μικρ ...

                                               

Ευρωπαϊκή Εταιρεία Πολιτισμού

Η Ευρωπαϊκή Εταιρία Πολιτισμού, είναι μία οργάνωση η οποία συγχωνεύει έρευνες και πράξεις και ασχολείται με τις σχέσεις ανάμεσα στον πολιτισμό και την πολιτική. Αυτή η εταιρία ιδρύθηκε το 1950 στη Βενετία.

                                               

Νόρτε Τσίκο

Ο πολιτισμός Νόρτε Τσίκο ήταν μια σύνθετη προκολομβιανής εποχής κοινωνία που περιέλαβε μέχρι τριάντα σημαντικά κέντρα πληθυσμών σε αυτό που είναι τώρα η περιοχή Norte Chico του βορρά-κεντρικού παράκτιου Περού. Ο πολιτισμός άκμασε μεταξύ της τέταρτης και της δεύτερης χιλιετίας π.Χ., με το σχηματισμό της πρώτης πόλης που χρονολογείται γενικά γύρω στο 3500 π.Χ., σε Huaricanga, στην περιοχή Fortaleza. Από το 3100 π.Χ. και μετά μεγάλης κλίμακας ανθρώπινη θα γίνει σαφώς εμφανής, η οποία διήρκεσε μέχρι μια περίοδο παρακμής γύρω στο 1800 π.Χ. Από τις αρχές του 21ου αιώνα, έχει καθιερωθεί ως ο παλα ...

                                               

Κατάλογος Βυζαντινών εφευρέσεων

Ακολουθεί ένα κατάλογος με εφευρέσεις της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην ανατολή, έπειτα από την εισβολή των Οστρογότθων στην Ιταλία. Στο Ρωμαϊκό Κράτος επικρατεί ο Ελληνικός πολιτισμός και η Χριστιανική πίστη.

                                               

Πολιτισμός της Γεωργίας

Ο πολιτισμός της Γεωργίας έχει εξελιχθεί κατά την διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της χώρας, προσδίδοντας της μια μοναδική εθνική ταυτότητα και μια ισχυρή λογοτεχνική παράδοση με βάση την γεωργιανή γλώσσα και αλφάβητο. Αυτή η ισχυρή αίσθηση της εθνικής ταυτότητας έχει βοηθήσει στην διατήρηση του πολιτισμού της Γεωργίας παρά τις περιόδους ξένης κατοχής.

                                               

Εθνικό Μέγαρο Πολιτισμού (Σόφια)

Το Εθνικό Μέγαρο Πολιτισμού, το οποίο βρίσκεται στη Σόφια, την πρωτεύουσα της Βουλγαρίας, είναι το μεγαλύτερο, πολυλειτουργικό συνεδριακό και εκθεσιακό κέντρο στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Άνοιξε το 1981 για τον εορτασμό της 1300ής επετείου της Βουλγαρίας. Το κέντρο ξεκίνησε μετά από πρόταση της Λιουντμίλα Ζίφκοβα, κόρης του κομμουνιστή ηγέτη της πρώην Λαϊκής Δημοκρατίας της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ. Το έργο σχεδιάστηκε από μια ομάδα Βούλγαρων και ξένων αρχιτεκτόνων, με επικεφαλής τον Αλεξάντερ Μπάροφ 1931-1999, μαζί με τον Ιβάν Καναζίρεφ. Ο εξωραϊσμός της πλατείας της Βουλγαρίας μπροστά από ...

                                               

Μουσείο Πολιτισμού των Ρομά στην Τσεχία

                                               

Λετονοί

Οι Λετονοί είναι Βαλτική εθνότητα και έθνος που κατάγεται από την Λετονία και τις χώρες της Βαλτικής. Είναι γνωστοί και ως Λέτες, αν και αυτός ο όρος γίνεται παρωχημένος. Οι Λετονοί μοιράζονται μια κοινή γλώσσα, πολιτισμό και ιστορία.

                                               

Περμακουλτούρα

Μόνιμη καλλιέργεια είναι ένα σχεδιαστικό σύστημα που στοχεύει στη δημιουργία βιώσιμωνανθρώπινων οικισμών συμβατών με τα σχέδια της φύσης. Η αγγλική λέξη "Permaculture", που χρησιμοποιείται διεθνώς, πλάστηκε από τους Αυστραλούς Bill Mollison και David Holmgren τη δεκαετία το 70 ως σύντμηση των εννοιών "μόνιμη καλλιέργεια" permanent agricultureκαι "μόνιμος πολιτισμός" permanent culture. Στα ελληνικά δεν μπορεί να αποδοθεί το ίδιο λογοπαίγνιο, οπότε χρησιμοποιούνται και οι δύο λέξεις: "μόνιμη καλλιέργεια και πολιτισμός", αλλά συνήθως για απλότητα το "και πολιτισμός" παραλείπεται. Παρόλα αυτά, ...

                                               

Έρανος Ξάνθης

Ο Έρανος βρίσκεται προς τα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης σε υψόμετρο 570 μέτρα, σε απόσταση 13 χλμ. ΒΑ. από την Ξάνθη. Το χωριό πολιτισμικά ανήκει στα Πομακοχώρια και η πομάκικη ονομασία του είναι Στάρο Σέλο. Θεωρείται από τους πρόσφατα εγκαταλειμμένους ορεινούς οικισμούς της Ξάνθης που οι Πομάκοι κάτοικοί του σταδιακά μετακινήθηκαν και οι οποίοι επανέρχονται τους θερινούς μήνες. Το 1940 είχε 348 κατοίκους, το 1961 απογράφηκαν 231 κάτοικοι ενώ το 1981 ήταν 186 ενώ από το 1971 τα μισά σπίτια του χωριού είχαν ήδη εγκαταλειφθεί. Στα περίχωρα του χωριού υπάρχουν ποικίλα αχρονολόγητα ...

                                               

Άσκυρα Ξάνθης

Τα Άσκυρα βρίσκονται προς τα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης σε υψόμετρο 678 μέτρα, σε απόσταση 24 χλμ. ΒΑ. από την Ξάνθη. Το χωριό πολιτισμικά ανήκει στα Πομακοχώρια, τα σπίτια του έχουν τα γνωρίσματα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής τους και είναι γνωστά για την μουσική τους παράδοση. Θεωρείται από τους πρόσφατα εγκαταλειμμένους ορεινούς οικισμούς της Ξάνθης που οι Πομάκοι κάτοικοί του σταδιακά μετακινήθηκαν και οι οποίοι επανέρχονται τους θερινούς μήνες. Το 1973 καταγράφηκε ότι υπήρχαν περίπου 25 σπίτια και 25 οικογένειες χωρικών, το 1951 απογράφηκαν 555 κάτοικοι συμπεριλαμβάνον ...

                                               

Ρύμη Ξάνθης

Η Ρύμη βρίσκεται στα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Ροδόπης σε υψόμετρο 500 μέτρα και στις νοτιοανατολικές πλαγιές της κορυφής Καραολάν ή Καμέρτζη ή Μαυροπαίδι 1.072 μέτρα. Απέχει 21 χλμ. ΒΑ. από τη Γενισέα έδρα του δήμου, 18 χλμ. Α ΒΑ. από την Ξάνθη και 44 χλμ. Δ. από την Κομοτηνή ενώ στα ανατολικά του χωριού περνάει ο χείμαρρος Μακρύρεμα που συνεχίζει νοτιότερα δίπλα από τα Σήμαντρα και καταλήγει στον Κόσυνθο ποταμό. Πολιτισμικά ανήκει στα Πομακοχώρια και στα πομάκικα η ονομασία του είναι Mπόκλουτζα. Θεωρείται από τους εγκαταλειμμένους ορεινούς οικισμούς της περιοχής Κιμμερίων στην οπο ...

                                               

Ζαράνα Πάπιτς

Η Πάπιτς γεννήθηκε στο Σεράγεβο της Γιουγκοσλαβίας στις 4 Ιουλίου 1949 και η οικογένειά της μετακόμισε στο Βελιγράδι το 1955. Πήρε το πτυχίο της στην κοινωνιολογία από το Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου το 1974 και έλαβε το μεταπτυχιακό της δίπλωμα κάποια χρόνια αργότερα από το ίδιο ίδρυμα. Η Πάπιτς διορίστηκε λέκτορας κοινωνικής ανθρωπολογίας στο πανεπιστήμιο το 1989 και έλαβε το διδακτορικό της εκεί το 1995. Πέθανε απροσδόκητα στο Βελιγράδι στις 10 Σεπτεμβρίου 2002.

                                               

Εθνική Βιβλιοθήκη της Σλοβακίας

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Σλοβακίας είναι ένα σύγχρονο επιστημονικό, πολιτιστικό, ενημερωτικό και εκπαιδευτικό ίδρυμα που εξυπηρετεί όλους τους πολίτες της Σλοβακίας καθώς και χρήστες από το εξωτερικό. Η βιβλιοθήκη συλλέγει, επεξεργάζεται, αποθηκεύει, προστατεύει και καθιστά προσβάσιμα για το κοινό εγχώρια και ξένα σλαβικά έγγραφα. Οι συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Σλοβακίας αποτελούνται από 4.9 εκατομμύρια αντικείμενα, 1.7 εκατομμύρια αρχειοθετημένα έγγραφα και χιλιάδες μουσειακά κομμάτια. Η βιβλιοθήκη διαχειρίζεται επίσης μια σειρά από μουσεία. Το Λογοτεχνικό Μουσείο συλλέγει αντικεί ...

                                               

Αντρομάχη Γκέργκη

Η Γκέργκι γεννήθηκε στην Κορυτσά το 1928. Σπούδασε ιστορία και φιλολογία στην Αλβανική πρωτεύουσα των Τιράνων. Έχει δημοσιεύσει ευρέως για τον αλβανικό πολιτισμό. Έγινε καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Λαϊκού Πολιτισμού το 1993. Είχε πάνω από 130 δημοσιεύσεις για την αλβανική ενδυμασία. Τα κοστούμια της Αλβανίας μέσω των αιώνων δημοσιεύθηκαν το 2004. Ανέφερε ότι τα πρώτα αρχαιολογικά στοιχεία για τα αλβανικά παπούτσια οπίνγκα είναι από τον 5-4ο αιώνα π.Χ. αναφέροντας ότι ήταν ένα από τα στοιχεία πολιτισμού των Ιλλυριών. Η Γκέργκι πέθανε στα Τίρανα το 2015.

                                               

Χωτούσσα Αρκαδίας

Το πιο σημαντικό είναι ο αρχαιολογικός χώρος των Καφυών στα ανατολικά του χωριού, όπου έχουν βρεθεί λείψανα προϊστορικού οικισμού, το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη, η πηγή Τειχιό, ο βράχος "Πέτρα" με τα κυκλώπεια τείχη που βρίσκεται στον δρόμο για Βλαχέρνα και η θολωτή κρήνη με δύο γούρνες, που έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο "διότι αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα κτίσματος ειδικής κατασκευής, λαϊκών μαστόρων, σημαντικό για τη μελέτη της ιστορίας της αρχιτεκτονικής".

                                               

Σχέσεις Αυστρίας-Πολωνίας

Οι σχέσεις Αυστρίας-Πολωνίας αναφέρονται στις διμερείς σχέσεις μεταξύ της Δημοκρατίας της Αυστρίας και της Δημοκρατίας της Πολωνίας. Τα δύο έθνη έχουν μια πολύ μακρά ιστορική σχέση, η οποία έχει περιπλεχθεί σε μεγάλο μέρος της ιστορίας τους. Στο αποκορύφωμα της εξουσίας τους, η Πολωνική-Λιθουανική Κοινοπολιτεία και η αυστριακή Μοναρχία των Αψβούργων είχαν μια πολύ ισχυρή και εγκάρδια σχέση. Οι Πολωνοί ουσάροι υπό το οικόσημο του Γιαν Γ΄ Σομπιέσκι βοήθησαν τους Αυστριακούς να διώξουν τους Οθωμανούς στη Μάχη της Βιέννης και υπήρξαν πολλές εσωτερικές και πολιτικές ανταλλαγές μεταξύ των δύο κρ ...

                                               

Υπέρθυρο

Το υπέρθυρο είναι δομική οριζόντια κατασκευή που εκτείνεται στο χώρο ή πάνω από το άνοιγμα ανάμεσα σε δύο κάθετα στηρίγματα. Μπορεί να είναι διακοσμητικό αρχιτεκτονικό στοιχείο ή συνδυασμένο διακοσμητικό και δομικό στοιχείο. Βρίσκεται συχνά πάνω από πύλες, πόρτες, παράθυρα και τζάκια. Στην περίπτωση των παραθύρων, το κάτω εύρος αναφέρεται ως περβάζι, αλλά, σε αντίθεση με ένα υπέρθυρο, δεν φέρει φορτίο για να διασφαλιστεί η ακεραιότητα του τοίχου. Τα σύγχρονα υπέρθυρα κατασκευάζονται με χρήση προεντεταμένου σκυροδέματος. Αυτά τα υπέρθυρα από προεντεταμένο σκυρόδεμα συσκευάζονται μαζί με τμή ...

                                               

Σχέσεις Ισραήλ-Πολωνίας

Οι σχέσεις Ισραήλ-Πολωνίας είναι οι διμερείς διπλωματικές σχέσεις μεταξύ του Ισραήλ και της Δημοκρατίας της Πολωνίας. Τουλάχιστον 220.000 Ισραηλινοί πολίτες είναι πολωνοεβραϊκής καταγωγής. Και οι δύο χώρες είναι μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, της Ένωσης για τη Μεσόγειο και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

                                               

Σάγκας Αρκαδίας

Ο Σάγκας βρίσκεται προς τα όρια με την Περιφερειακή Ενότητα Αργολίδας, στις νότιες πλαγιές του Λύρκειου σε υψόμετρο 740 μέτρα. Απέχει 21 χλμ. Β ΒΑ. από την Τρίπολη και 7 χλμ. Β. από τη Νεστάνη ενώ στα ανατολικά περνάει ο Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Πελοποννήσου στο ύψος της σήραγγας Αρτεμισίου. Το χωριό έχει θέα στα νότια προς τον Μαντινειακό κάμπο το αρχαίο Αργόν Πεδίον", πετρόχτιστα σπίτια και είναι πλούσιο σε νερά με πολλές πηγές και βρύσες. Νοτιοδυτικά με κατεύθυνση προς τον Πικέρνη, υπάρχουν ίχνη της αρχαίας αμαξιτής οδού Κλίμακα, που αναφέρεται από τον Παυσανία στα Αρκαδικά ως ένας απ ...

                                               

Σχέσεις Ισπανίας-Πολωνίας

Οι σχέσεις Ισπανίας-Πολωνίας είναι οι διμερείς πολιτιστικές και πολιτικές σχέσεις μεταξύ του Βασιλείου της Ισπανίας και της Δημοκρατίας της Πολωνίας. Και τα δύο έθνη είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, του ΝΑΤΟ, του Συμβουλίου της Ευρώπης και των Ηνωμένων Εθνών.

                                               

Τρυπητή Ηλείας

Βορειοδυτικά του χωριού, στον συνοικισμό Λεκάνη, υπάρχουν τα ερείπια της φράγκικης μονής Παναγία της Ίσοβας που ιδρύθηκε περίπου το 1225 το πρώτο μισό του 13ου αιώνα και η οποία σύμφωνα με το Χρονικό του Μορέως κάηκε το 1263 κατά τη διάρκεια της μάχης της Πρινίτσας, από Τούρκους μισθοφόρους των Ελλήνων. Θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα γοτθικά εκκλησιαστικά μνημεία στην Ελλάδα και φαίνεται να χτίστηκε εξολοκλήρου από δυτικούς μοναχούς, σύμφωνα με ορισμένους ανήκε στο τάγμα των Βενεδικτίνων μοναχών ενώ άλλοι το αποδίδουν στο τάγμα των Κιστερκιανών. Νοτιοδυτικά της Παναγίας βρίσκεται ο ...

                                               

Γερμανικός παγανισμός

Ο Γερμανικός παγανισμός αναφέρεται στις διάφορες θρησκευτικές πρακτικές των γερμανικών λαών από την Εποχή του Σιδήρου μέχρι τον χριστιανισμό κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα. Αυτές οι θρησκευτικές πρακτικές αντιπροσώπευαν ένα ουσιαστικό στοιχείο του πρώιμου γερμανικού πολιτισμού. Από τα αρχαιολογικά κατάλοιπα και τις λογοτεχνικές πηγές, είναι δυνατόν να εντοπιστούν κοινές ή στενά συνδεδεμένες πεποιθήσεις των γερμανικών λαών στον Μεσαίωνα, όταν οι τελευταίες περιοχές στην Σκανδιναβία ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό. Η πρωτο-γερμανική θρησκεία βασίστηκε στην πρωτο-ινδοευρωπαϊκή θρησκεία και επεκτά ...

                                               

Θωκνία Αρκαδίας

Η Θωκνία ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Μεγαλόπολης του δήμου Μεγαλόπολης της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας που βρίσκεται στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας όπως διαμορφώθηκε με το πρόγραμμα" Καλλικράτης”. Πήρε το όνομά της από την αρχαία πόλη Θωκνία η οποία αναφέρεται στα Αρκαδικά του Παυσανία. Μέχρι το 1916 ονομαζόταν "Βρωμοσέλα". Βρίσκεται σε απόσταση 3 Χλμ. από την Μεγαλόπολη. Στα δυτικά του χωριού περνά η διευθετημένη κοίτη του ποταμού Αλφειού. Στο κέντρο του χωριού ξεχωρίζει η εκκλησία του Ευαγγελισμού και απέναντί της η διατηρητέα εκκλησία του ...

                                               

Σχέσεις Ινδίας-Πολωνίας

Οι σχέσεις Ινδίας-Πολωνίας αναφέρονται στις διμερείς σχέσεις μεταξύ της Δημοκρατίας της Πολωνίας και της Δημοκρατίας της Ινδίας. Ιστορικά, οι σχέσεις ήταν γενικά φιλικές και χαρακτηρίζονται από κατανόηση και συνεργασία σε διεθνές μέτωπο.

                                               

ΚΥΤ Λέρου

Το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης Λέρου είναι ένα κέντρο πρώτης υποδοχής των ξένων υπηκόων, το οποίο βρίσκεται στα Λέπιδα Λέρου. Η μέγιστη χωρητικότητα του κέντρου είναι 860 άτομα. Τον Μάρτιο του 2021, η δομή φιλοξενούσε συνολικά 385 αιτούντες άσυλο και μετανάστες. Το ΚΥΤ αυτό ξεκίνησε να λειτουργεί τον Μάρτιο του 2016 και αναμένεται να κλείσει μέσα στο 2021. Τα έργα κατασκευής του νέου ΚΥΤ λαμβάνουν χώρα στη θέση "Όρμος Λακκί", έκτασης 63 στρεμμάτων, το οποίο θα μπορεί να φιλοξενεί έως 2.000 άτομα. Το κόστος του υπολογίζεται στα 36 εκ. ευρώ, το οποίο θα καλυφθεί από ευρωπαϊκά κονδύλια. ...

                                               

Μαρίνα Νικολάου

Η Μαρίνα Νικολάου γεννήθηκε στη Λεμεσό το 1986. Κατάγεται από το Πελένδρι. Σπούδασε Κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές με θέμα "Επικοινωνία και ΜΜΕ σε Περιόδους Κρίσης" στο Πανεπιστήμιο Frederick.

                                               

Βασίλειο της Αγιουτάγια

Το Βασίλειο της Αγιουτάγια ήταν ένα βασίλειο του Σιάμ που υφίστατο από το 1350 έως το 1767 με επίκεντρο την πόλη της Αγιουτάγια. Το βασίλειο της Αγιουτάγια θεωρείται ο πρόδρομος της σύγχρονης Ταϊλάνδης και αποτελεί σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της Ταϊλάνδης. Το βασίλειο της Αγιουτάγια προέκυψε από την ένωση πόλεων-κρατών στην κοιλάδα Τσάο Φράγια στα τέλη του 14ου αιώνα κατά την διάρκεια της αυτοκρατορίας των Χμερ. Μετά από έναν αιώνα εδαφικών επεκτάσεων, η Αγιουτάγια έγινε σημαντική δύναμη στην νοτιοανατολική Ασία. Αντιμετώπισε εισβολές από την Βιρμανία με αποτέλεσμα την πρώτη άλωση της ...

                                               

Νέα Πολωνία

Νέα Πολωνία ήταν μια μοντερνιστική περίοδος στις πολωνικές εικαστικές τέχνες, τη λογοτεχνία και τη μουσική, καλύπτοντας περίπου τα έτη μεταξύ 1890 και 1918. Ήταν αποτέλεσμα έντονης αισθητικής αντίθεσης στις παλαιότερες ιδέες του θετικισμού που ακολούθησαν την καταστολή της Ιανουαριανής Εξέγερσης του 1863 στο Ρωσικό Διαμελισμό εναντίον του κατεχόμενου Ρωσικού Αυτοκρατορικού Στρατού. Η Νέα Πολωνία προώθησε τις τάσεις της παρακμής, του νεορομαντισμού, του συμβολισμού, του ιμπρεσιονισμού και του αρ νουβό. Πολλές από τις εκθέσεις πραγματοποιήθηκαν στο Παλάτι της Τέχνης, γνωστό και ως "Απόσχιση" ...

Πολιτισμός
                                     

ⓘ Πολιτισμός

Στη νεότερη Ελλάδα τη λέξη πολιτισμός μετέφρασε και χρησιμοποίησε από τη αγγλική λέξη" civilisation” ο Αδαμάντιος Κοραής ταυτίζοντάς την με τα ανώτερα προϊόντα του τρόπου ζωής μιας κοινότητας,προϊόντα που έχουν να κάνουν με την υψηλή τέχνη, τη φιλοσοφία και τις επιστήμες. Τον 19 ο αιώνα η έννοια του πολιτισμού διερευνήθηκε από τον ιστορικό Febvre και αποδόθηκε ως η αρετή της διακριτικότητας, της ειλικρίνειας και της ευγένειας. Παρατηρούμε πως η έννοια της λέξης πολιτισμός είναι πολυδιάστατη και προσαρμοσμένη μέσα στην ιστορία του ανθρώπου. Προσαρμοσμένη στο βαθμό που να χαρακτηρίζει σε κάθε εποχή τις ανάγκες του για εκφραστικότητα προς κάτι ανώτερο από τη βιολογική του υπόσταση. Με τον τρόπο αυτό προσδίδει τις επιδράσεις του στην τοπική κοινωνία ή σε ολόκληρο τον κόσμο. Η έννοια του πολιτισμού χαρακτηρίζει και χαρακτηρίζεται, για κάθε χώρα, από οποιοδήποτε παγκόσμια αναγνωρισμένο υλικό και υπαρκτό τεχνητό ή φυσικό δημιούργημα.

                                     

1. Η έννοια του πολιτισμού

Η αστικοποίηση του ανθρώπου συνέτεινε στην ανάπτυξη του πολιτισμού του, του συνόλου δηλαδή των τεχνικών και πνευματικών του επιτευγμάτων ανά την υφήλιο. Το έδαφος που καλλιεργήθηκε ο ανθρώπινος πολιτισμός ήταν η συγκέντρωση ανθρώπων σε πόλεις και η προσαρμογή τους στον εξελιγμένο αυτό τρόπο ζωής εκεί: Λόγω της διαβίωσης με συνανθρώπους και της αναγκαστικής εγγύτητας γειτονίας, ισχυροποιούνται και εδραιώνονται καταρχήν οι καλοί τρόποι ώστε να προκύπτει ένα πρώτο δυναμικό ευστάθειας. Η ασφάλεια που παρέχεται σε συνδυασμό με τη δυνατότητα να μην εργάζονται σκληρά όλοι για τα προς το ζήν δίνουν τη δυνατότητα της ανάπτυξης των τεχνών, του συστήματος παιδείας, της φιλοσοφίας και των επιστημών.

Η πολιτισμική ανάπτυξη του ανθρώπινου γένους, διαιρούμενη γεωγραφικά, είναι η πολιτιστική δράση υλικά και πνευματικά έργα, δραστηριότητες και έθιμα και η πνευματική καλλιέργεια ή "culture" που συνισταμένα διαμορφώνουν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων κατά τόπους. Ένας πολιτισμός δεν έχει απαραίτητα τοπικό χαρακτήρα. Μπορεί να διαχέεται γεωγραφικά και με άλλα κοινωνικά κριτήρια που του δίνουν ταυτότητα, όπως η φυλή, η εθνικότητα, η θρησκεία, η γλώσσα, η μόδα ή κάποιος άλλος παράγοντας κοινωνικής συνοχής. Ένας πολιτισμός μπορεί να χαθεί, αν αλλοιωθούν σε μεγάλο ποσοστό στοιχεία της πολιτισμικής του ταυτότητας. Παρόλο που οι πολιτισμοί χάνονται ή εξελίσσονται σε νέα πολιτισμικά μορφώματα, κάποιοι αφήνουν πίσω τους πνευματικά επιτεύγματα ως παγκόσμια κληρονομιά όπως για παράδειγμα η Αρχαία Αθήνα ή το Ρωμαϊκό δίκαιο.

Σήμερα η παγκοσμιοποίηση, κάτω από την ομπρέλα ενός πανανθρώπινου πολιτισμού, υπόσχεται και ως ένα σημείο δημιουργεί συνθήκες για την ανάπτυξη κοινών στοιχείων με ενωτικό ρόλο σε παγκόσμια κλίμακα όπως οι ηθικές αξίες, η κοινωνική νοημοσύνη και η οικολογική συνείδηση. Η προσπάθεια για ενιαία πνευματική καλλιέργεια της παγκόσμιας κοινότητας μέσα σε δυναμικό συνοχής κοινού συστήματος αξιών έχει την έννοια της "συλλογικής νοημοσύνης" προς χάριν, πέραν του "ευ ζειν", της ίδιας της επιβίωσης του ανθρώπινου πολιτισμού στα δύσκολα σημεία της εξέλιξής του.

                                     

2. Διάκριση των όρων "πολιτισμός" και "κουλτούρα"

Ο "πολιτισμός" και στα ελληνικά συγχέεται συχνά με ένα γνήσιο υποσύνολό του, τον όρο "κουλτούρα". Ιστορικά, οι δύο αυτοί όροι αντανακλούν μέσα από τις διαφορετικές σημασίες που τους έχουν κατά καιρούς αποδοθεί και τις διαφορετικές χρήσεις στις οποίες έχουν αξιοποιηθεί πολλές καίριες ιδέες, συνθήκες, εμπειρίες και συγκρούσεις που προσδιόρισαν τη φυσιογνωμία και την εξέλιξη της σύγχρονης εποχής. Η λέξη πολιτισμός, καθώς και η συγγενής της και συχνά χρησιμοποιούμενη σήμερα ως συνώνυμη λέξη κουλτούρα ως culture εμφανίστηκαν ίσως απροσδόκητα αργά στην ιστορία. Η πρώτη χρήση τους εντοπίζεται στη Δ. Ευρώπη κατά τα τέλη το 18ου αιώνα και την καθιέρωσή τους τον 19ο αιώνα, κατά την εποχή που αποκαλείται συνήθως νεότεροι χρόνοι ή νεωτερικότητα. Οι δύο αυτές λέξεις σε σύντομο χρονικό διάστημα απέκτησαν τόσο πολλές και διαφορετικές σημασίες, όσο και παρεξηγήσεις σχετικά με τον ορισμό τους. Ουσιαστικά αναδείχθηκαν σε βασικούς όρους όλων των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, από τη φιλοσοφία και την αρχαιολογία, έως την ιστορία, την κοινωνιολογία και την εθνολογία. Ωστόσο, ακόμα και στο πλαίσιο της επιστημονικής χρήσης τους, φαίνεται πως δεν υπάρχει συμφωνία σε ό,τι αφορά στο νόημά τους.

Οι πρώτοι χρήστες του όρου "πολιτισμός", του απέδιδαν πιθανόν τη σημασία της εκλεπτυσμένης συμπεριφοράς, της εξελικτικότητας του ατόμου, της ευγενείας και της απελευθέρωσης των ηθών, ως στοιχεία που έπονται της συμπεριφοράς κάποιου που ζει σε μια πόλη, κάποιου "πολιτισμένου". Αυτή η σύλληψη, αριστοκρατικής καταγωγής, περιείχε τη ιδέα της εξέλιξης του συνόλου προς το καλύτερο, και είχε ως κεντρική ιδέα έναν προοδευτικό πολιτισμό και μία πολιτισμένη και εκπολιτιστική Δύση. Σύμφωνα με τον Albert Sanon:

"Πάντα με το άρθρο να προηγείται στον ενικό αριθμό, ο πολιτισμός εξέφρασε την ανάγκη παγκοσμιοποίησης του διαφωτισμού και την πίστη του σε μία πρόοδο δίχως τέλος ολόκληρης της ανθρωπότητας, με τις ανθρώπινες κοινωνίες να οφείλουν - η καθεμία με τον ρυθμό της- να γίνουν συμμέτοχοι του ενιαίου πολιτισμού, ακολουθώντας το παράδειγμα των πιο προχωρημένων μεταξύ τους κοινωνιών". Τον 19ο αι. ο όρος πολιτισμός συνδεόταν ακόμη με την έννοια της προόδου, της τελειοποίησης και της αξιολόγησης με την έννοια της κρίσης.

Το 1952 οι εθνολόγοι Άλφρεντ Κρέμπερ Alfred Kroeber και Κλάιντ Κλάκχον Clyde Kluckhohn κατέγραψαν 164 διαφορετικούς ορισμούς της κουλτούρας, και έκτοτε ο αριθμός αυτός αυξήθηκε. Τούτη η εννοιολογική διάσταση είναι εντονότερη στην Ελλάδα καθώς η λέξη "κουλτούρα" είναι γλωσσικό δάνειο το οποίο στερείται παραγώγων στην ελληνική γλώσσα. Το σημαντικότερο πιθανώς πρόβλημα είναι ότι και οι δύο έννοιες δεν έτυχαν συστηματικής επεξεργασίας και εφαρμογής, καθώς δεν διαθέτουμε μακρά και πλούσια παράδοση στις κοινωνικές επιστήμες. Είναι ενδεικτική η μοίρα της "κουλτούρας", η ξενικότητα της οποίας προκαλεί συχνά αντιδράσεις Ο Μ. Πλωρίτης λόγου χάρη, διερωτάται αγανακτισμένος "πότε επιτέλους θα αντικαταστήσουμε την ξενική και κακόηχη λέξη κουλτούρα με τη θαυμάσια ελληνική και ταυτόσημη λέξη Παιδεία;" Προτάσεις έχουν γίνει επίσης προκειμένου αποδοθεί η ξένη λέξη ως "πνευματική καλλιέργεια", "πνευματικός πολιτισμός", "πολιτιστικό σύστημα" "πολιτιστικό μόρφωμα" κ.α.

Σήμερα, με τον όρο πολιτισμό έχουμε την τάση να συμπεριλαμβάνουμε τις διάφορες κουλτούρες. Ο Lévi-Strauss μιλάει για έναν ενιαίο πολιτισμό civilisation ο οποίος απαρτίζεται από διάφορες κουλτούρες cultures. Έτσι ο όρος πολιτισμός civilisation κρατάει μία υπερεθνική έννοια, ενώ ο όρος κουλτούρα culture χρησιμοποιείται κυρίως σε ενδοκοινωνικό επίπεδο και μπορεί να αναφέρεται σε μία ομάδα ή μια κατηγορία. Υπό αυτό το πρίσμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο πολιτισμός αντιπροσωπεύει την ενότητα και η κουλτούρα την διαφοροποίηση.

Ο πολιτισμός ως αντιστοίχιση της λέξης culture/kultur διαχωρίζεται στην στενότερη έννοια του όρου και την πιο ευρεία, ανθρωπολογική του έννοια. Σύμφωνα με την Δήλωση της Mondiacult, της παγκόσμιας συνόδου για την πολιτιστική πολιτική politique culturelle που διοργανώθηκε το 1982 στο Μεξικό: "Με την ευρεία του έννοια ο πολιτισμός αντιπροσωπεύει σήμερα το σύνολο των διαφοροποιών στοιχείων, πνευματικών και υλικών, διανοητικών και συναισθηματικών που χαρακτηρίζουν μία κοινωνία ή μία κοινωνική ομάδα. Συμπεριλαμβάνει, εκτός των γραμμάτων και των τεχνών, τον τρόπο ζωής, τα βασικά δικαιώματα του ανθρώπου, το σύστημα αξιών, τις παραδόσεις και τα δόγματα. Με την στενή του έννοια εννοεί κυρίως το σύνολο των αξιών καθώς και τις γνωστικές και αισθητικές συνήθειες μίας κοινότητας και υπό αυτό το πρίσμα περιλαμβάνει την πολιτιστική κληρονομιά, τις τέχνες, τη λογοτεχνία και τα κινήματα σκέψης."

                                     

3.1. Η culture διάσταση του πολιτισμού Η θέση του Τάιλορ

Ο Βρετανός Εθνολόγος Έντουαρντ Μπάρνετ Τάιλορ Edward Burnet Tylor στην εισαγωγή του βιβλίου του "ο Πρωτόγονος Πολιτισμός" εισήγαγε την καινοτόμο άποψη ότι ο πολιτισμός αποτελεί έκφραση της ζωής του ανθρώπου και "σύνθετο σύνολο που περιλαμβάνει τη γνώση, την πίστη, την τέχνη, το νόμο, τα ήθη και τα έθιμα και άλλες δεξιότητες που απέκτησε ο άνθρωπος ως μέλος μιας κοινωνικής ομάδας". Διαχώρισε έτσι την έννοια του πολιτισμού από αυτήν της λεγόμενης "υψηλής κουλτούρας" διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ο πολιτισμός δε σχετίζεται με τη βιολογική κληρονομικότητα αλλά διαμορφώνεται σταδιακά από τους κοινωνικούς όρους που τον προσδιορίζουν.

Ο Τάιλορ όμως, επηρεασμένος από το πνεύμα του Διαφωτισμού και πεπεισμένος ότι οι κοινωνικές συνθήκες διαμορφώνουν τον πολιτισμό, θεώρησε ότι υπάρχουν συγκεκριμένες και αξιολογήσιμες εξελικτικές φάσεις ενός πολιτισμού που ορίζουν την -παγκοσμίως κοινώς αποδεκτή- πρόοδό του.



                                     

3.2. Η culture διάσταση του πολιτισμού Η θέση του Μποάζ

Ο Φραντς Μποάζ Franz Boas, υποστηρίζοντας τη θέση του Τάιλορ περί μη φυλετικής αναγωγής των πολιτισμικών όρων, προχώρησε τη συλλογιστική του ένα βήμα πιο πέρα και αντιτέθηκε στη θεώρηση του πολιτισμού ως αξιολογήσιμου μεγέθους με κοινώς αποδεκτά κριτήρια. Ο Μπόας, θεμελιωτής εξάλλου της έρευνας πεδίου, διετύπωσε την ρηξικέλευθη για την εποχή άποψη ότι κάθε πολιτισμός αποτελεί μία μοναδική ενότητα που δεν μπορεί να ερμηνευτεί με κοινά εξελικτικά μέτρα.

                                     

3.3. Η culture διάσταση του πολιτισμού Η γερμανική προσέγγιση και η επιρροή του Λάμπρεχτ

Η Γερμανία υπήρξε το επίκεντρο μιας τελείως διαφορετικής θεώρησης που, αν και διαποτισμένη από τον ιδεαλισμό και μερικές φορές αντίθετη με κάθε πνεύμα επιστημονικότητας, σημάδεψε όμως βαθιά τη θεωρία του πολιτισμού. Πρόδρομος της γερμανικής θεώρησης υπήρξε ο φιλόσοφος Γιόχαν Χέρντερ Johann G. Herder, ο οποίος υποστήριξε το 1774 ότι κάθε λαός χαρακτηρίζεται από μία λαϊκή ευφυΐα Volkgeist. Καθοριστικός παράγοντας όμως στη διαμόρφωση της γερμανικής σκέψης στάθηκε η σχολή της Λειψίας και ο ιστορικός Καρλ Λάμπρεχτ Karl Lambrecht.

Ο Λάμπρεχτ εφηύρε την έννοια της" λαϊκής ψυχής” Volksseele η οποία θεωρεί ότι περιγράφει την πολιτιστική σύνθεση κάθε λαού. Η προοδευτική εξέλιξη του λαϊκού αυτού εγγενούς συστατικού περνάει μέσα από διάφορες "πολιτιστικές εποχές" Kulturzeitalter που οδηγούν στη συγκρότηση κράτους και στο σχηματισμό πολιτιστικής εθνικής ταυτότητας. Σημαντικό παράγοντα συγκριτικής αξιολόγησης του πολιτισμού αποτελεί το τυπικό πλαίσιο του "γίγνεσθαι" κάθε λαού Typik des Völkerwerdens.

Στη Γερμανία, αυτή η σύλληψη υπογράμμιζε τη σημασία της παραδοσιακής λογοτεχνικής και καλλιτεχνικής κουλτούρας που προερχόταν από τα λαϊκά στρώματα σε αντιδιαστολή με τον εξειδικευμένο επιστημονικά και φιλοσοφικά Διαφωτισμό. ¨Έτσι ο γερμανικός όρος kultur που προέκυψε αναφέρθηκε κυρίως στα πνευματικά δημιουργήματα, τη γλώσσα, τη θρησκεία και την ηθική στον αντίποδα της διαφωτιστικής τεχνολογίας που αποτελούν την κληρονομιά κάθε λαού και το διαφοροποιό στοιχείο του από άλλους.

Πάνω στη θεωρητική βάση που προσέφερε ο Λάμπρεχτ αναπτύχθηκε σημαντικά η Λαογραφία η οποία όμως έτσι αρχικά επιφορτίστηκε με την αναγωγή των επιμέρους παραδοσιακών στοιχείων σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εθνικής συνείδησης. Στις θέσεις του Λάμπρεχτ άλλωστε βασίστηκε μεταγενέστερα ο ναζισμός έτσι ώστε να στοιχειοθετήσει την ανωτερότητα της αρίας φυλής.

                                     

3.4. Η culture διάσταση του πολιτισμού Η λειτουργιστική προσέγγιση

Η λειτουργιστική προσέγγιση, επηρεασμένη από την κοινωνιολογία, βασίστηκε πάνω σε σχετικιστικές θέσεις του Ντιρκάιμ Durkheim και του Μος Mauss, οι οποίοι -προτιμώντας πάντα τη χρήση του όρου civilisation ή αναλόγων του και όχι του culture- είχαν στηρίξει την άποψη ότι κάθε λαός έχει τον πολιτισμό του ανεξαρτήτως φυλής. Βρήκε τον κυριότερο εκφραστή της στον Μπρόνισλαβ Μαλινόβσκι, που ενώ εισήγαγε ενδιαφέρουσες ιδέες, δεν κατόρθωσε να σχηματίσει ένα επαρκές θεωρητικό πλαίσιο για τον πολιτισμό. Σημαντική πάντως παραμένει η παρατήρησή του ότι δεν είναι εφικτή η αναγωγή ενός πολιτισμού στις ρίζες του, καθώς και η τοποθέτησή του περί ανεδαφικότητας της εξελικτικής-αξιολογικής θεώρησης του πολιτισμού, μετακυλίοντας έτσι παράλληλα το βάρος της έρευνας περισσότερο στην επεξήγηση της εσωτερικής συνοχής του.

                                     

3.5. Η culture διάσταση του πολιτισμού Η δομιστική προσέγγιση

Σύμφωνα με τη δομιστική προσέγγιση που εξέφρασε πρώτος ο Λεβί Στρως υφίσταται ένας υπερκείμενος πολιτισμός, οφειλόμενος στην κοινή καταγωγή των ανθρώπων που περιλαμβάνει τις επιμέρους εκφράσεις του, όπως αυτές διαμορφώνονται από τις κοινωνικές συνθήκες. Στόχος των δομιστών ήταν να παρουσιάσουν ένα μοντέλο που περιλαμβάνει όλα τα επιμέρους στοιχεία από τα οποία αυτό εξαρτάται και να προβλέψουν τις αλλαγές που μπορεί να επιφέρει μία συγκεκριμένη μεταβολή ενός στοιχείου πάνω στην αρχική δομή του μοντέλου. Ο ίδιος ο Στρώς είχε ισχυριστεί ότι "κάθε πολιτισμός μπορεί να θεωρηθεί ως ένα σύνολο συμβολικών συστημάτων". Κατά την εξέλιξη του δομισμού στην Αμερική διατυπώθηκε η θέση ότι κοινωνία και πολιτισμός είναι έννοιες αλληλοεξαρτώμενες και σχεδόν ταυτόσημες.

Οι απόψεις των δομιστών παρότι προσέφεραν ένα ολοκληρωμένο θεωρητικό πλαίσιο, επικρίθηκαν ότι εγκλωβίζουν μονοδιάστατα τη μελέτη στις δομές της κοινωνίας και αποτυγχάνοντας τελικώς να ερευνήσουν το αντικείμενο του πολιτισμού.



                                     

4. Το "μέτρο" του πολιτισμού

Ένας πολιτισμός είναι μια πολυδιάστατη φράκταλ δομή, ένας τρόπος οργάνωσης της κοινωνίας που γεννάται από το μαθηματικό σπόρο της συλλογικής νοημοσύνης. Ως εκ τούτου δεν έχει χαρακτηριστική κλίμακα μέτρησης ώστε να αποτιμηθεί, είναι δύσκολο δηλαδή να βαθμολογήσουμε έναν πολιτισμό λαμβάνοντας υπόψη τις λεπτομέρειες όλων των σημείων που του δίνουν υπόσταση και για το λόγο αυτό υπήρχαν και υπάρχουν έντονες διαμάχες ακόμα και για τον ίδιο του τον ορισμό. Ένα μη ποιοτικό μέτρο της ανάπτυξης ενός πολιτισμού πρότεινε το 1964 ο Ρώσος αστρονόμος Νικολάι Καρντάσεφ με την κλίμακα Καρντάσεφ, που κατατάσσει έναν πολιτισμό σύμφωνα με την ενέργεια που είναι σε θέση να καταναλώνει και να χειραγωγεί. Το σκεπτικό ήταν πως οι ενεργειακές ανάγκες ενός πολιτισμού αντικατοπτρίζουν το βαθμό ανάπτυξής του και ταυτόχρονα την εξάπλωσή του στον Κόσμο. Η βασική βαθμονόμηση γίνεται με βάση τρεις ενεργειακές θέσεις στην κλίμακα που αντιστοιχούν στην ικανότητα πλήρους διαχείρισης των ενεργειακών πόρων: ενός πλανήτη που κατοικεί ή αποικίζει ο πολιτισμός τύπος Ι, του άστρου του αντίστοιχου ηλιακού συστήματος τύπος ΙΙ και του γαλαξία του τύπος ΙΙΙ. Ο Καρλ Σαγκάν επέκτεινε την κλίμακα Καρντάσεφ πριν τον τύπο Ι ώστε να μπορεί να βαθμολογηθεί ο ανθρώπινος πολιτισμός στα στάδια της ως τώρα εξέλιξής του. Έτσι ο ανθρώπινος πολιτισμός, αν ξεκινά να μετράται με την αστικοποίηση που επέβαλλε την καλλιέργεια της γης για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της ζωής στην πόλη, κάνει τότε το πρώτο σημαντικό ενεργειακό του άλμα. Το έτος 1900, κατά τη βιομηχανική επανάσταση, βαθμολογούμαστε κοντά στο 0.58 και το 2011 στο 0.72 - ο ανθρώπινος πολιτισμός δηλαδή βρίσκεται ακόμα στο στάδιο μηδέν, πριν από το στάδιο Ι. Με το ρυθμό αύξησης των ενεργειακών αναγκών κατά μέσο όρο 3% το χρόνο σήμερα, υπολογίζεται πως το 2110 θα είμαστε πολιτισμός τύπου Ι. Η μετάβαση από πολιτισμό τύπου μηδέν σε τύπου Ι ενέχει υπαρκτό κίνδυνο να αφανιστεί ο πολιτισμός πριν την ολοκλήρωση της πλήρους μετάβασης σε τύπου Ι. Η εκτίμηση αυτή προκύπτει λόγω της πιθανής δυνατότητας χρήσης των νέων, παγκόσμιας κλίμακας, καταστρεπτικών πηγών ενέργειας πυρηνική ενέργεια, πρόκληση σεισμών κλπ από μηχανισμούς όπως η τρομοκρατία.

                                     

5. Βιβλιογραφία

  • Πασχαλίδης Γ. "Εισαγωγή στην έννοια του πολιτισμού" στο Εισαγωγή στον Ελληνικό Πολιτισμό, ΕΑΠ Πάτρα 1999 ISBN 960-538-054-4
  • Πλωρίτης Μ., "Πολιτισμικός στασιμο-πληθωρισμός", εφ. Το Βήμα 270480
  • Φίλιας Βασίλης, Κοινωνιολογία του Πολιτισμού: Βασικές Οροθετήσεις και κατευθύνσεις, 1ος τόμος, Αθήνα, εκδόσεις Παπαζήση, 2000, ISBN 960-02-1392-5
  • Conférence mondiale sur les politiques culturelles Mexico 1982. Rapport final, Paris: Unesco, 1982
  • Sanon, Albert, "Vocabulaire critique des relations culturelles internationales", Παρίσι, La maison du dictionnaire, 1978
  • Schwarz, Georg, Kulturexperimente im Altertum, Berlin 2010
  • Clément, Catherine, "De la structure a lEurope", περιοδικό Magazine Litteraire: 1966-1996, la passion des idées hors série/ειδικό αφιέρωμα 1996, ISSN 0024-9807
  • Journet, Nicolas: "Penser la culture", περιοδικό Sciences Humaines: Cultures, la construction des identites No110 - Νοέμβριος 2000, ISSN 0996-6994
  • Αγραφιώτης Δ. Πολιτιστικές Ασυνέχειες, Ύψιλον, Αθήνα, 1967.
  • Γκιζέλης Γ., Το Πολιτισμικό Σύστημα. Ο Σημειωτικός και Επικοινωνιακός Χαρακτήρας του, Γρηγορόπουλος, Αθήνα, 1980.
Τσανκάι
                                               

Τσανκάι

Ο πολιτισμός των Τσανκάι υπήρξε ένας προκολομβιανός πολιτισμός από του οποίου οι άνθρωποι έζησαν στο σημερινό Περού απο το 1000 έως και το 1470 μ.Χ. Ασχολήθηκαν με την γεωργία με τις ξύλινες ή μάλλινες κατασκευές και με το κυνήγι. Ένας ακόμη βασικός τομέας της καθημερινότητας τους υπήρξε και η αλιεία. Από την τέχνη δεν λείπουν όμορφα διακοσμημένα χαλιά ενώ ο κόσμος κυρίως μαζευόταν σε πυραμίδες - ναούς.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →