ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 271




                                               

Βαλκανολογία

Με τον όρο Βαλκανολογία, χαρακτηρίζεται γενικά η συλλογική μελέτη της ιστορίας, γεωγραφίας, αρχαιολογίας, γλώσσας, εθνογραφίας, φιλολογίας, τεχνών και εθίμων των λαών της λεγόμενης Βαλκανικής χερσονήσου, ή χερσονήσου του Αίμου, η οποία κατά τον 1 ...

                                               

Βλάχικος γάμος

Ο λεγόμενος πανελλήνια Βλάχικος γάμος αποτελεί σήμερα από τις πλέον γνωστές λαογραφικές γιορτές αναπαράστασης παραδοσιακού γάμου της ελληνικής υπαίθρου. Η γιορτή αυτή περιλαμβάνεται στα έθιμα της Καθαρής Δευτέρας που τελείται ειδικότερα στη Θήβα ...

                                               

Γιατροσόφι

Το γιατροσόφι είναι το πρακτικό φάρμακο που χρησιμοποιούσε ο κόσμος παλιότερα - αλλά ακόμη και στη σημερινή εποχή - προκειμένου να αντιμετωπίσει μικρά ή και μεγαλύτερα προβλήματα υγείας. Υπάρχουν πολλών ειδών γιατροσόφια, και είναι σχεδόν σίγουρο ...

                                               

Έθιμο του Καδή (Σάμος)

Το Έθιμο του Καδή έχει εμφανιστεί στην περιοχή της ανατολικής Σάμου. Στη διάρκεια του 20ου αιώνα ατόνισε. Από το 1980 και μετά στο χωριό Σπαθαραίοι αναβίωσε για να διακοπεί εκ νέου στο χρονικό διάστημα 1991-2000.

                                               

Καραγκιόζης

Ο Καραγκιόζης είναι κεντρικός χαρακτήρας του παραδοσιακού τουρκικού και ελληνικού Θεάτρου Σκιών, το οποίο σε πολλές περιπτώσεις αποκαλείται με το όνομα του πρωταγωνιστή του. Στα τούρκικα ονομάζεται Karagöz που σημαίνει μαυρομάτης.

                                               

Καφέ Αμάν

Το Καφέ-Αμάν, ήταν είδος λαϊκού καφενείου της προπολεμικής Ελλάδας μέσα στο οποίο δύο ή τρεις τραγουδιστές, οι επονομαζόμενοι αμανετζήδες, αυτοσχεδίαζαν λέγοντας στίχους, συχνά στη μορφή του διαλόγου μεταξύ τους, πάντα σε ελεύθερο ρυθμό και μελωδ ...

                                               

Κλειδοχρονιά

Κατά την ελληνική λαογραφία, κλειδοχρονιά χαρακτηρίζεται είτε η τελευταία ημέρα του Αυγούστου, είτε 1η Σεπτεμβρίου. Η ονομασία αυτή προέρχεται ως λείψανο της μέτρησης του έτους κατά τις Ινδικτιώνες όπου το ημερολογιακό έτος αρχίζει την 1η Σεπτεμβ ...

                                               

Κομπολόι

Το κομπολόι αποτελεί αντικείμενο αξεσουάρ της Ελληνικής και Κυπριακής κουλτούρας, που είναι φτιαγμένο από χάντρες από κόκκαλο, κεχριμπάρι, ασήμι, γυαλί, ξύλο κ.λπ., τρυπημένες στο κέντρο και περασμένες σε νήμα του οποίου οι άκρες ενώνονται με κόμ ...

                                               

Κουτσαβάκης

Με τη χαρακτηριστική προσωνυμία κουτσαβάκης, ή και κουτσαβάκι, φέρονταν στη Παλιά Αθήνα, περί το τέλος της Βασιλείας του Όθωνα και αρχές της Βασιλείας του Γεωργίου του Α΄ διάφοροι επιδεικνυόμενοι ως δήθεν παλληκαράδες κοινώς "ψευτόμαγκες". Η προσ ...

                                               

Κρητικός γάμος

Ο γάμος στα χωριά της Κρήτης ήταν παλιά, αλλά και σήμερα μεγάλο γεγονός. Οι προετοιμασίες άρχιζαν πολλές μέρες πριν. Στο σπίτι της νύφης μαζεύονται οι κοπελιές την Παρασκευή και καταστένουν τα προικιά ή προυκιά της και λένε μαντινάδες για κάθε εί ...

                                               

Λαχνίσματα

Με τον όρο λαχνίσματα, λαγχανίσματα ή κληρωσιές ονομάζονται παιδικά κυρίως τραγούδια με μονότονο παραδοσιακό ρυθμό, που λέγονται πριν από την έναρξη ομαδικών παιχνιδιών όπως το κρυφτό, προκειμένου να καθορισθεί με κλήρο είτε ο πρώτος, είτε ο τελε ...

                                               

Μαύρη γάτα

Οι μύθοι και οι λαϊκές ιστορίες για τις μαύρες γάτες ποικίλλουν από πολιτισμό σε πολιτισμό., H Σκωτσέζικη λαογραφία θεωρεί ότι η άφιξη μιας μαύρης γάτας στο σπίτι σημαίνει ευημερία. Στην κελτική μυθολογία, μια νεράιδα γνωστή ως Cat sith παίρνει τ ...

                                               

Μπεφάνα

Η Μπεφάνα, λεξιλογική απόδοση των Θεοφανείων μέσω των λέξεων bifanìa και befanìa, είναι μια παραδοσιακή φιγούρα που συνδέεται με τις γιορτές των Χριστουγέννων, χαρακτηριστική σε ορισμένες ιταλικές περιφέρειες που έπειτα εξαπλώθηκε σε όλη την ιταλ ...

                                               

Νεράιδες

Οι Νεράιδες είναι δαιμονικά, κατά κανόνα ωραία, αγαθά, ή, κατά τις περιστάσεις, βλαπτικά όντα της λαϊκής φαντασίας. Μερικά νεραϊδένια κόλπα είναι να κάνουν ξόρκια στους ανθρώπους ώστε να χάνουν την όραση, την ακοή και γενικά τις αισθήσεις τους ή ...

                                               

Παγεροί Άγιοι

Οι παγεροί άγιοι είναι λαϊκή δοξασία περί μετεωρολογικών φαινόμενων της κεντρικής Ευρώπης. Σύμφωνα με αυτή από τις 11 ως τις 15 Μαΐου παρουσιάζεται απότομη πτώση των θερμοκρασιών, ενώ μετά το πέρασμα της 15ης Μαΐου ο καιρός σταθεροποιείται και έρ ...

                                               

Παρασκευή και 13

Οποιαδήποτε Παρασκευή συμπίπτει με τις 13 ενός μήνα θεωρείται κακότυχη στις Αγγλοσαξονικές, Γαλλικές, Γερμανικές και Πορτογαλικές περιοχές του κόσμου. Παρόμοιες δεισιδαιμονίες υπάρχουν και σε άλλες παραδόσεις: στην Ελλάδα και την Ισπανία, για παρ ...

                                               

Πρόσωπο στη Σελήνη

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα πολλές λαϊκές παραδόσεις και θρύλοι των περισσότερων λαών αναφέρονται στο "πρόσωπο" που υποτίθεται ότι σχηματίζεται στην ορατή πλευρά της Σελήνης από τις πιο ανοικτόχρωμες και τις σκουρόχρωμες περιοχές της επιφάνει ...

                                               

Πρωταπριλιά

Κατά την 1η Απριλίου, συνηθίζεται να λέγονται καλοπροαίρετα ψέματα λόγω εθίμου. Τα ψέματα της Πρωταπριλιάς είναι ένα έθιμο που μας έχει έρθει από την Ευρώπη. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές σχετικά με τον τόπο και τον χρόνο που γεννήθηκε το έθιμο αυτό. ...

                                               

Σπάσιμο πιάτων

Το σπάσιμο πιάτων είναι ελληνική συνήθεια, που κορυφώθηκε κατά τη δεκαετία του ΄60 και του ΄70. Συνηθιζόταν κυρίως στα νυχτερινά κέντρα και γινόταν ως δείγμα του ελληνικού γλεντιού. Με την απαγόρευση της χούντας ατόνησε στις αρχές της δεκαετίας τ ...

                                               

Σπύρος Μπίμπισης

Ο Σπύρος Μπίμπισης ή εκλαϊκευμένα Μπίμπιζας ήταν ένας από τους πιο διαβόητους ληστάρχους της Αττικής ο οποίος έδρασε στη περίοδο των πρώτων χρόνων του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους. Οι πηγές της εποχής τον περιγράφουν ως ιδιαίτερα λαοφιλή, όμορφο ...

                                               

Τελώνια

Κατά τις δοξασίες των ανατολικών λαών τα τελώνια είναι δαιμονικά όντα προικισμένα με πολύ μεταμορφωτική δύναμη, όχι πάντα επιβλαβή για τους ανθρώπους, αλλά κυρίως με διάθεση να πειράζουν, να ενοχλούν και να φοβίζουν. Κατά τις δοξασίες εισέρχονται ...

                                               

Τζαμάλες

Τζαμάλες ενικός: τζαμάλα είναι ο ιδιότυπος συνοικιακός εορτασμός της αποκριάς που αναβιώνει κάθε χρόνο στα Γιάννενα. Στην πλατεία της κάθε συνοικίας μέσα σε έναν κύκλο από άμμο, τοποθετούνται κούτσουρα και μικροί κορμοί δέντρων και ανάβεται φωτιά ...

                                               

Τραμπανκόλα

Τραμπανκόλα είναι η ονομασία της κούνιας η οποία φτιαχνόταν ειδικά για την ημέρα της Λαμπρής στη Σάμο και κατ΄επέκταση του παιχνιδιού που γινόταν με αυτήν.

                                               

Τρισκαιδεκαφοβία

Το δεκατρία μπορεί να θεωρείται "κακός" αριθμός απλά επειδή είναι μια μονάδα πάνω από το δώδεκα, που είναι δημοφιλής αριθμός σε πολλούς πολιτισμούς λόγω του ότι είναι εξαιρετικά σύνθετος αριθμός. Όταν μια ομάδα δεκατριών αντικειμένων διαιρεθεί στ ...

                                               

Τσακιτζής

Ο Τσακιτζής ήταν μυθικός λαϊκός ήρωας Τούρκων και Ελλήνων της Μ. Ασίας, της Αν. Ρωμυλίας και της Πόλης. Ο Τσακιτζής ήταν ένας ληστής-αντάρτης υπερασπιστής των φτωχών, που στα δημοτικά άσματα της εποχής έκλεβε τους πλούσιους για να βοηθήσει τους φ ...

                                               

Τσιρι-Βάρβαρα

Τα Τσιρι-Βάρβαρα είναι ένα τοπικό-παραδοσιακό έθιμο το οποίο αναβιώνει κάθε χρόνο στις 3 Δεκεμβρίου στο Αμύνταιο της Φλώρινας. Η ακριβής τελετουργία του εθίμου σχετίζεται με το άναμμα φωτιάς από ένα σωρό ξύλων σχεδόν σε κάθε γειτονιά του Αμυνταίο ...

                                               

Φασκόμηλο

Το φασκόμηλο ή φασκομηλιά ανήκει στο γένος των Αγγειόσπερμων δικότυλων φυτών Ελελίφασκος. Στα αγγλικά η κοινή του ονομασία είναι sage, ή garden sage, ή common sage. Το φασκόμηλο, πολυετές, θαμνώδες, με πολυάριθμα κλαδιά, ύψους μέχρι μισό μέτρο, β ...

                                               

Φασματοφιλία

Η φασματοφιλία είναι η σεξουαλική έλξη προς τα φαντάσματα ή η σεξουαλική διέγερση από εικόνες σε καθρέφτες, καθώς και το υποτιθέμενο φαινόμενο των σεξουαλικών συνευρέσεων μεταξύ φαντασμάτων και ανθρώπων.

                                               

Κωστής Φραγκούλης

Ο Κωστής Φραγκούλης, γνωστός και ως Ανταίος ήταν Έλληνας μαντιναδολόγος, ποιητής, πεζογράφος, χρονογράφος και τυπογράφος. Πρόκειται για ένα λαϊκό λογοτέχνη που έγραφε στο κρητικό ιδίωμα.

                                               

Ωριά

Το όνομα Ωριά ή Ωργιά σύμφωνα με τις ελληνικές παραδόσεις και τα δημοτικά τραγούδια σημαίνει αφενός μεν ηρωίδα αφετέρου ως παράγωγο όνομα ωραίας, ωριάς. Κατά τον επικρατέστερο τύπο των δημοτικών τραγουδιών η Ωριά φέρεται άλλοτε ως Βασίλισσα, και ...

                                               

Αηθικισμός

Αηθικισμός είναι η άρνηση η διάψευση των βασικών ηθικών αρχών. Σε αντίθεση με τον αμοραλισμό, που αρνείται την ύπαρξη οποιωνδήποτε ηθικών αρχών, αξιών και ιδεωδών, ο αηθικισμός αρνείται μόνο τις εκάστοτε ισχύουσες ηθικές αξίες για χάρη άλλων, που ...

                                               

Γεωμετρική φιλοσοφία

Με τον όρο γεωμετρική φιλοσοφία χαρακτηρίζεται η τάση της απόδοσης φιλοσοφικών διανοημάτων με γεωμετρικά σχήματα. Η τάση αυτή χρονολογείται από την εποχή κυρίως του Πλάτωνα. Η γεωμετρική αυτή τάση προσπαθεί ν΄ αποδώσει τα διάφορα διανοήματα με σχ ...

                                               

Εντελέχεια

Το τέλος, η ολοκλήρωση, η τελειοποίηση κάθε όντος είναι η θεμελιακή αρχή της αριστοτελικής φιλοσοφίας. Τέλειο είναι αυτό που δεν του λείπει τίποτα, το ολοκληρωμένο, που κάνει περιττή την παραπέρα αναζήτηση ενός άλλου σκοπού ή μιας άλλης κατάσταση ...

                                               

Επόμενη φύση

Η επόμενη φύση είναι η πολιτιστική φύση. Στη μεταμοντέρνα φιλοσοφία, απαντάται η άποψη ότι μέσω της ανθρώπινης δραστηριότητας και της χρήσης της φύσης για πολιτιστικούς λόγους, μια επόμενη φύση προκύπτει. Η παλαιά φύση, ελέγχεται και αξιολογείται ...

                                               

Φιλοσοφικός προτεσταντισμός

Ο Φιλοσοφικός προτεσταντισμός θεωρείται το ρεύμα το οποίο διδάσκει ότι τα παρόντα φιλοσοφικά ρεύματα θα πρέπει να περνάν μέσα από κριτική σκέψη και λογική ικανότητα.Λένε ότι αυτό είναι αναγκαίο αφού η φιλοσοφία έχει αποξενωθεί από τους απλούς ανθ ...

                                               

Φιλοσοφία (ταινία)

Η Φιλοσοφία είναι ελληνική ταινία μικρού μήκους του 1993, σε σκηνοθεσία, σενάριο και παραγωγή του Δημήτρη Αθανίτη. Μετά τον πόλεμο στο Σεράγεβο, οι συρράξεις στα Βαλκάνια επεκτείνονται. Η ελληνική οικονομία καταρρέει. Μια λέξη εμφανίζεται στους τ ...

                                               

Χωριό

Χωριό θεωρείται αυτοτελής αγροτικός οικισμός με παραδοσιακή η σύγχρονη συγκέντρωση, τουλάχιστον 10 κανονικών κατοικιών μόνιμης και ανεξάρτητης κατασκευής ενός τουλάχιστον χωριστού δωματίου με προορισμό τη στέγαση νοικοκυριού, η μίας αντίστοιχης σ ...

                                               

Μεταναστευτικές ροές

Η ανθρώπινη μετανάστευση είναι μία μετακίνηση προσώπων από ένα μέρος σε ένα άλλο με την πρόθεση να εγκατασταθούν προσωρινά ή μόνιμα στη νέα θέση. Η κίνηση γίνεται συνήθως σε μεγάλες αποστάσεις και από τη μία Χώρα στην άλλη, αν και είναι δυνατή η ...

                                               

Κωμόπολη

Ο όρος κωμόπολη χρησιμοποιείται για τους οικισμούς που έχουν πληθυσμό αρκετά μεγάλου χωριού ή μικρής πόλης. Χαρακτηριστικά η κωμόπολη αναφέρεται ως μικρή πόλη που έχει όψη και χαρακτήρα μεγάλου χωριού. Η Ελληνική Εθνική Στατιστική Υπηρεσία χρησιμ ...

                                               

Μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου

Τα Ηνωμένα Έθνη χρησιμοποιούν τρεις ορισμούς για το τι αποτελεί πόλη, καθώς κάθε χώρα χρησιμοποιεί δικά της κριτήρια ορισμού των πόλεων. Οι πόλεις μπορεί να ορίζονται από τη καθεαυτή πόλη, την έκταση της αστικής τους περιοχής ή από τις μητροπολιτ ...

                                               

Αποδημία

Αποδημία είναι η πράξη κάποιου να φύγει από την πατρίδα του με σκοπό να εγκατασταθεί αλλού. Η μετανάστευση περιγράφει την κίνηση των ατόμων προς μια χώρα από μια άλλη, ή γενικότερα το γεγονός της μετακίνησης πέρα από διεθνή σύνορα με σκοπό την εγ ...

                                               

Βιοστατιστική

Η βιοστατιστική είναι η εφαρμογή των στατιστικών μεθόδων στη βιολογία και, συνηθέστερα, στην ιατρική. Επειδή οι ερευνητικές υποθέσεις και σενάρια στις επιστήμες της βιολογίας και της ιατρικής είναι ποικίλες, η βιοστατιστική συμπεριλαμβάνει γενικό ...

                                               

Βρεφική θνησιμότητα

. Ως βρεφική θνησιμότητα ή δείκτης βρεφικής θνησιμότητας Infant mortality rate, IMR ορίζεται αναλογικά ο αριθμός των θανάτων βρεφών ηλικίας κάτω του ενός έτους ανά 1.000 ζωντανές γεννήσεις. Παραδοσιακά, ο πιο συνηθισμένος λόγος παγκοσμίως ήταν η ...

                                               

Γενιά Ζ

Generation Z είναι η δημογραφική ομάδα που διαδέχεται τη "Γενιά Υ". Επί του παρόντος υπάρχουν πολλοί επιπλέον χαρακτηρισμοί που χρησιμοποιούνται από τα μέσα ενημέρωσης για τον προσδιορισμό αυτής της ομάδας. Δεν υπάρχουν ακριβείς ημερομηνίες για τ ...

                                               

Γενιά Χ

Η Γενιά Χ είναι δημογραφική κοορτή η οποία ακολουθεί τους μπέιμπι μπούμερ και προηγείται των μιλένιαλ. Ερευνητές και δημοφιλή μέσα γενικά χρησιμοποιούν τα έτη γεννήσεων μεταξύ 1965 και 1980 για να ορίσουν τη γενιά Χ, αν και κάποιες πηγές χρησιμοπ ...

                                               

Δημογραφική μεταβατικότητα

H Δημογραφική μεταβατικότητα - ΔΜ, αποτελεί μία δημογραφική θεωρία συσχετισμού της αυξομείωσης ενός πληθυσμού με την βιομηχανοποίηση και την οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας. Η θεωρία αυτή ως μοντέλο, αναπτύχθηκε το 1929 από τον Αμερικανό δημογράφο ...

                                               

Πυκνότητα πληθυσμού

Πυκνότητα πληθυσμού ονομάζεται η ποσότητα ενός πληθυσμού ανά μονάδα επιφάνειας ή όγκου. Χρησιμοποιείται ευρέως στην καταμέτρηση ζώντων βιολογικών οργανισμών.

                                               

Σημεία και μετρήσεις της Γης

Τα σημεία και μετρήσεις της Γης αποτελούνται από τις υψηλότερες και χαμηλότερες τιμές που παρατηρούνται ως προς τα πλανητικά, γεωγραφικά, και κλιματικά γνωρίσματα του πλανήτη Γη, καθώς και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων, οι οποίοι είν ...

                                               

Ζώνη ώρας

Οι ζώνες ώρας ή ωριαίες άτρακτοι είναι περιοχές της Γης που έχουν θεσμοθετήσει την ίδια ώρα που αναφέρεται ως τοπική ώρα. Παλιότερα οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν την τοπική ηλιακή ώρα με αποτέλεσμα να υπάρχει μικρή διαφοροποίηση της ώρας από πόλη σ ...

                                               

Ώρα Άπω Ανατολικής Ευρώπης

Η Ώρα Άπω Ανατολικής Ευρώπης είναι μια ζώνη ώρας που ορίζεται ως τρεις ώρες μπροστά από τον Συγχρονισμένο Παγκόσμιο Χρόνο χωρίς θερινή ώρα. Τον Σεπτέμβριο του 2016, χρησιμοποιούταν στη Λευκορωσία, τη δυτική Ρωσία και τη Τουρκία, και επίσης ονομάζ ...