ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 111




                                               

Ναυτίλος (ζωολογία)

Ο ναυτίλος είναι γένος κεφαλόποδων μαλακίων που ανήκει στην ομοταξία των τετραβράγχιων κεφαλόποδων και την αρχαία υφομοταξία των ναυτιλοειδών και περιλαβάνει πια τέσσερα είδη. Είναι πολύ σημαντικός για την επιστήμη της Παλαιοντολογίας και της Ωκε ...

                                               

Στρωματόλιθος

Οι στρωματόλιθοι είναι ιζηματογενείς βράχοι, που έχουν σχηματιστεί από τις διαδοχικές εκκρίσεις μικροοργανισμών και ιδιαίτερα κυανοβακτηρίων. Πιο αναλυτικά, οι στρωματόλιθοι ορίζονται ως ενασβεστωμένες, στρωματοποιημένες δομές, που σχηματίζονται ...

                                               

Γεωσύγκλινο

Το γεωσύγκλινο είναι στην γεωλογία μία μεγάλη κοιλότητα της επιφάνειας της Γης ανάμεσα σε δύο ηπείρους, όπου συσσωρεύονται ιζήματα καθώς ο γεωφλοιός βυθίζεται σ εκείνη την περιοχή. Ο όρος αυτός, δημιουργήθηκε απ τον Αμερικανό Τζέημς Ντ. Ντάνα το ...

                                               

Γκέεστ

Με τον όρο γκέεστ περιγράφεται ένα ελαφρώς ανυψωμένο φυσικό τοπίο το οποίο εμφανίζεται στις πεδιάδες της βόρειας Γερμανίας, βόρειας Ολλανδίας, και της Δανίας. Το έδαφος τους είναι συνήθως αμμώδης και χαλικώδης, καλυπτόμενο από βλάστηση και αποτελ ...

                                               

Διαγένεση

Η διαγένεση, είναι η φάση μετατροπής των ασύνδετων ιζημάτων σε πραγματικά πετρώματα. Αυτό πετυχαίνεται με μία σειρά φυσικοχημικών και μηχανικών φαινομένων.

                                               

Δολίνη

Η δολίνη στη γεωλογία είναι σχηματισμός κοιλώματος σε σχήμα λεκάνης, με κυκλικό ή ελλειπτικό σχήμα και ανήκει στις καρστικές μορφές. Οι δολίνες σχηματίζονται σε ανθρακικά ασβεστολιθικά ή δολομιτικά πετρώματα εξαιτίας της κατάρρευσης της οροφής υπ ...

                                               

Καταβόθρες Κάψια

Οι Καταβόθρες Κάψια, είναι ένα γεωλογικό φαινόμενο που παρατηρείται στους πρόποδες του Μαινάλου, ένα χιλιόμετρο από το χωριό Κάψια. Πρόκειται για φυσικές τρύπες που απορροφούν το βρόχινο νερό και με υπόγεια ποτάμια το οδηγούν στον Αργολικό κόλπο.

                                               

Ορογένεση

Η ορογένεση είναι το φαινόμενο του σχηματισμού των βουνών και κατ επέκταση των οροσειρών. Με τον όρο αυτόν στη γεωλογία αποκαλείται μία σειρά γεγονότων και ανακατατάξεων του φλοιού της Γης, κατά τη διάρκεια των οποίων, ανυψώνονται και πτυχώνονται ...

                                               

Αμασία (ήπειρος)

Η Αμασία είναι μια πιθανή, μελλοντική υπερήπειρος που θα μπορούσε να προέλθει από τη συγχώνευση της Ασίας με τη Βόρεια Αμερική. Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται κυρίως στο γεγονός ότι η Πλάκα του Ειρηνικού βυθίζεται ήδη κάτω από την Ευρασία και τη Βόρε ...

                                               

Βααλβάρη

Η Βααλβάρη ήταν μια υπερήπειρος του Αρχαιοζωικού μεγααιώνα που αποτελούνταν από τον Κρατώνα Κάαπβαλ και τον Κρατώνα Πιλμπάρα. Ο Ε. Σ. Τσένεϊ όρισε το όνομά της από τα τέσσερα τελευταία γράμματα του ονόματος του κάθε κρατώνα. Οι δύο κρατώνες αποτε ...

                                               

Γεωθερμική βαθμίδα

Η γεωθερμική βαθμίδα είναι ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται η θερμοκρασία ως συνάρτηση του αυξανόμενου βάθους από την επιφάνεια προς το εσωτερικό της Γης. Μακριά από τα όρια μεταξύ τεκτονικών πλακών η γεωθερμική βαθμίδα έχει τιμές από 25 έως 30 °C ...

                                               

Μεσοωκεάνια ράχη

Γενικά με τον γεωλογικό ή ειδικότερα ωκεανογραφικό ελληνικό όρο ωκεάνια υφαλορράχη, ή κατά διεθνή όρο μεσοωκεάνια ράχη ή ωκεάνια κορυφογραμμή χαρακτηρίζεται η έξαρση του ωκεάνιου βυθού που απαντάται σε μορφή οροσειράς με το ιδιαίτερο χαρακτηριστι ...

                                               

Μετατόπιση των ηπείρων

Ως μετατόπιση των Ηπείρων θα μπορούσαμε να καθορίσουμε τις μεγάλης κλίμακας οριζόντιες κινήσεις των ηπείρων μέσα στο γεωλογικό χρόνο.Δηλ οι ήπειροι ολισθαίνουν αργά κατά μήκος της επιφανείας της Γης.Τούτη η ιδέα μιας μεγάλης μετατόπισης έχει μακρ ...

                                               

Διεθνής Επιτροπή Στρωματογραφίας

H Διεθνής επιτροπή Στρωματογραφίας, ενίοτε απαντώμενη με τον ανεπίσημο τίτλο Διεθνής Στρωματογραφική Επιτροπή ως μείζων υποεπιτροπή, θυγατρικός επιστημονικός οργανισμός που σχετίζεται με τη στρωματογραφία και γεωλογικά και γεωχρονολογικά ζητήματα ...

                                               

Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών

Το Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών είναι επιστημονικός ερευνητικός φορέας εποπτευόμενος από το Ελληνικό κράτος που ασχολείται με θέματα που συνδέονται με τις επιστήμες της γης. Με την με αριθμ. 25200 ΚΥ απόφαση "Συγχώνευση φορέων ...

                                               

Ινδική Ασπίδα

Με τον γεωλογικό όρο Ινδική Ασπίδα, ή Ινδική Τράπεζα, ονομάζεται η ηπειρωτική ασπίδα του προκαμβρίου που αποτελεί μία από τις τέσσερις ηπειρωτικές ασπίδες της Ασιατικής ηπείρου, και η οποία καλύπτει περίπου τα 2/3 της σημερινής Ινδίας. Μετά τη στ ...

                                               

Ασθενόσφαιρα

Με τον όρο Ασθενόσφαιρα χαρακτηρίζεται στη γεωλογία η ζώνη της γήινης σφαίρας που περιλαμβάνεται μεταξύ του στερεού φλοιού και του μανδύα αυτής και σε βάθος από τα 30-100 μέχρι τα 700 χλμ. Σήμερα πιστεύεται ότι οι συνθήκες που επικρατούν στην Ασθ ...

                                               

Ασυνέχεια Μοχορόβιτσιτς

Η λεγόμενη ασυνέχεια Μοχορόβιτσιτς, ή απλούστερα Μόχο, αποτελεί το οριακό στρώμα μεταξύ γεωφλοιού και γεωμανδύα. Το όνομα δόθηκε προς τιμή του Κροάτη σεισμολόγου ερευνητή Άντριγια Μοχορόβιτσιτς όταν το 1909 σε σεισμολογική έρευνα διαπίστωσε ότι κ ...

                                               

Μανδύας (γεωλογία)

Ο γήινος Μανδύας Mantle είναι ένα παχύ και ημίρρευστο στρώμα που βρίσκεται μεταξύ του γήινου εξωτερικού πυρήνα Outer Core και του φλοιού Crust. Μανδύα διαθέτουν και άλλοι πλανήτες. Ο μανδύας της γης βρίσκεται, χονδρικά, από το βάθος των 30 χλμ μέ ...

                                               

Πυρήνας της Γης

Ο πυρήνας αποτελεί το εσώτερο τμήμα της Γης. Με βάση σεισμικές μελέτες διακρίνεται σε εξωτερικό και σε εσωτερικό. Χωρίζεται από τον μανδύα µε την ασυνέχεια Gutenberg. Ο εσωτερικός πυρήνας έχει ακτίνα περίπου 1.220 χιλιόμετρα και πυκνότητα 12.600– ...

                                               

Καρστ

Το καρστ είναι τοπογραφία που σχηματίζεται από τη διάλυση διαλυτών πετρωμάτων, όπως ο ασβεστόλιθος, ο δολομίτης και ο γύψος. Χαρακτηρίζεται από υπόγεια αποχετευτικά συστήματα με καταβόθρες και σπήλαια. Καρστ έχουν τεκμηριωθεί σε περισσότερο ανθεκ ...

                                               

Μετεωρικός κρατήρας της Αριζόνας

Ο Μετεωρικός κρατήρας της Αριζόνας, Κρατήρας Μπάρινγκερ ή απλώς Μετεωρικός κρατήρας είναι ένας κρατήρας πρόσκρουσης που βρίσκεται περίπου 60 χιλιόμετρα ανατολικά από την πόλη Φλάγκσταφ και 29 χιλιόμετρα δυτικά του Γουίνσλοου, στην έρημο της βόρει ...

                                               

Λεκάνη Σάντμπερυ

Η Λεκάνη Σάντμπερυ ή Δομή Σάντμπερυ είναι μείζων γεωλογική δομή στο Οντάριο του Καναδά, που αποτελεί τη σημερινή μορφή ενός μεγάλου πανάρχαιου κρατήρα προσκρούσεως αστεροειδή. Είναι ο τρίτος μεγαλύτερος γνωστός κρατήρας προσκρούσεως στη Γη και έν ...

                                               

Κοιλάδα Μπεκάα

Η Κοιλάδα Μπεκάα, μέρος της περιοχής που ήταν γνωστή κατά την αρχαιότητα ως Κοίλη Συρία ή Βασιλικός Αυλών, είναι εύφορη κοιλάδα στον ανατολικό Λίβανο, του οποίου αποτελεί τη σημαντικότερη γεωργική περιοχή. Η Μπεκάα σχηματίζεται ανάμεσα στις οροσε ...

                                               

Άνδεις

Οι Άνδεις = "υψηλή κορυφή") είναι η μακρύτερη οροσειρά της Γης. Καταλαμβάνει σχεδόν ολόκληρη τη δυτική ακτή της Νότιας Αμερικής, με γενική κατεύθυνση βορρά-νότου. Το μήκος τους φθάνει τα 7.000 χιλιόμετρα και το πλάτος τους υπερβαίνει σε κάποια γε ...

                                               

Ιμαλάια

Τα Ιμαλάια είναι η υψηλότερη οροσειρά της Γης. Βρίσκονται στην Ασία, όπου χωρίζουν την Ινδική υποήπειρο από το οροπέδιο του Θιβέτ. Ιμαλάια ονομάζεται πολλές φορές και ολόκληρο το ογκώδες ορεινό συγκρότημα που περιλαμβάνει τα κυρίως Ιμαλάια, το Κα ...

                                               

Ουράλια Όρη

Τα Ουράλια όρη είναι οροσειρά της Ρωσίας που αρχίζει από τον Αρκτικό ωκεανό και κατευθύνεται προς τα νότια, έως τον ποταμό Ουράλη και το βορειοδυτικό Καζακστάν. Το συνολικό μήκος της είναι γύρω στα 2.500 μέτρα. Μαζί με τον ποταμό Ουράλη αποτελούν ...

                                               

Πεδιάδα της Βόρειας Ευρώπης

Η Πεδιάδα της Βόρειας Ευρώπης, είναι μια γεωμορφολογική περιοχή στην Ευρώπη, κυρίως στην Πολωνία, τη Δανία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, με μικρά μέρη της βόρειας Γαλλίας και της Τσεχίας. Αποτελείται από τις χαμηλές πεδιάδες μεταξύ των Ο ...

                                               

Γεωδαισία

Με τον όρο Γεωδαισία χαρακτηρίζεται η επιστήμη της Γεωγραφίας που έχει ως κύριο αντικείμενο τον προσδιορισμό του σχήματος της γήινης επιφάνειας και συγκεκριμένα των υψομέτρων του γεωειδούς σε τοπική, περιφερειακή και παγκόσμια κλίμακα. Πρόκειται ...

                                               

Γεωδαισιακή γραμμή

Γεωδαισιακή γραμμή είναι καμπύλη ελάχιστου μήκους που συνδέει δύο σημεία του χωροχρόνου. Είναι η γενίκευση της ευθείας γραμμής σε Καμπύλους Χώρους. Είναι εκείνη η γραμμή, η οποία ενώνει δυο σημεία που βρίσκονται πάνω σε μια επιφάνεια και έχει το ...

                                               

Γεωειδές

Ως γεωειδές θεωρητικά ορίζεται η ισοδυναμική επιφάνεια του γήινου βαρυτικού πεδίου που ταυτίζεται παγκόσμια με τη μέση στάθμη της θάλασσας, μη λαμβάνοντας υπόψη την επίδραση των παλιρροιών, των ρευμάτων, των πλανητικών επιδράσεων και ακόμα των με ...

                                               

Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς 1987

Το Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς 1987 ή ΕΓΣΑ87 είναι ένα γεωδαιτικό σύστημα αναφοράς που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα από το 1990. Σύστημα αναφοράς στη Γεωδαισία καλούμε εκείνο το πλαίσιο παραμέτρων και συστημάτων συντεταγμένων που συνδέετα ...

                                               

Μίλιον

Το Μίλιον ή Μίλλιον ήταν μνημείο της Κωνσταντινούπολης, που ανεγέρθηκε τον 4 ο μ.Χ. αιώνα και λειτουργούσε ως το σημείο 0 για τη μέτρηση των χιλιομετρικών αποστάσεων από την πρωτεύουσα προς τις πόλεις της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

                                               

Πλάτυνση πλανητών

Με τον όρο πλάτυνση πλανητών χαρακτηρίζεται γενικά το μέγεθος του εξογκωμένου ισημερινού των Πλανητών σε σχέση με τον άξονα περιστροφής τους, με αποτέλεσμα να παρουσιάζεται ο πλανήτης ως μια ελαφρά ελλειψοειδής σφαίρα. Αν θεωρηθεί ως α η ισημεριν ...

                                               

Λασποηφαίστειο

Λασποηφαίστεια είναι μορφολογικες ηφαιστειόμορφες ανυψώσεις του εδάφους από τα οποία εκρέει λάσπη κορεσμένη και με άλλα χημικά συστατικά, όπως το μεθάνιο. Ο σχηματισμός του είναι αποτέλεσμα τεκτονικών δρωμένων, της λεγόμενης "κρύας ηφαιστειότητας ...

                                               

Γεωμαγνητισμός

Ο Γεωμαγνητισμός είναι επιστημονικός κλάδος της Γεωφυσικής, με κύριο αντικείμενο έρευνας και μελέτης το γεωμαγνητικό πεδίο και οτιδήποτε έχει σχέση μ΄ αυτό. Η δε ονομασία του αποτελεί συναίρεση των όρων γεωλογία και μαγνητισμός. Πολλά εγχειρίδια ...

                                               

Ζώνες Βαν Άλεν

Οι ζώνες Βαν Άλεν αποτελούνται από σωματίδια με μεγάλο ηλεκτρικό φορτίο που παγιδεύτηκαν από το μαγνητικό πεδίο ενός πλανήτη. Βρίσκονται όμως πολύ υψηλότερα από την θερμόσφαιρα. Η κάθε ζώνη απ΄ αυτές έχει το σχήμα ενός πελώριου δακτυλιδιού, και π ...

                                               

Σέλας

Το Σέλας είναι ένα εντυπωσιακό φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που παρατηρείται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και είναι ορατό κυρίως στους πόλους, για αυτό και ονομάζεται επίσης Πολικό Σέλας. Όταν το φαινόμενο συμβαίνει στο Βόρειο πόλο αποκαλείτ ...

                                               

Όρος Καζμπέκ

Το όρος Καζμπέκ είναι ανενεργό ηφαίστειο στην οροσειρά του Καυκάσου, στη Γεωργία, λίγο νοτιότερα από τα σύνορα με τη Ρωσία. Με ύψος 5.047 μέτρα, είναι μια από τις ψηλότερες κορυφές του Καυκάσου και η τρίτη ψηλότερη κορυφή της Γεωργίας, μετά τη Σχ ...

                                               

Φρεατική έκρηξη

Φρεατική έκρηξη είναι η έκρηξη ατμού που δημιουργείται σε ένα ηφαίστειο όταν το καυτό μάγμα συναντήσει ένα θύλακα νερού, επιφανειακό ή υπόγειο. Η ακραία θερμοκρασία του μάγματος, η οποία κυμαίνεται από 500 μέχρι 1.170 °C προκαλεί σχεδόν ακαριαία ...

                                               

Εκρηξιγενές πέτρωμα

Τα εκρηξιγενή, ή πυριγενή, ή μαγματογενή πετρώματα αποτελούν και το μεγαλύτερο μέρος των πετρωμάτων επί των οποίων και δημιουργήθηκαν τα ιζηματογενή. Αποτελούν μια από τις τρεις κύριες ομάδες των πετρωμάτων, που παρατηρούνται στους γεωλογικούς σχ ...

                                               

Γάββρος

Ο γάββρος είναι βασικό πυριγενές πέτρωμα. Προέρχεται από την κρυστάλλωση βασαλτικού τύπου μάγματος σε υπόγειο περιβάλλον. Ως πλουτώνιο πέτρωμα είναι ολοκρυσταλλικός, δηλαδή εμφανίζει ευδιάκριτους κρυστάλλους των ορυκτολογικών συστατικών του. Εξωτ ...

                                               

Οφιόλιθος

Τα οφιολιθικά πετρώματα θεωρούνται υπόλειμμα του ωκεάνιου πυθμένα και του υποκείμενου ανώτερου μανδύα. Τα πετρώματα αυτά ανήλθαν στην επιφάνεια στις θέσεις διάνοιξης των ωκεάνιων πλακών. Το όνομα οφιόλιθος προέρχεται από τα ελληνικά και σημαίνει ...

                                               

Οψιανός

Ο οψιανός ή οψιδιανός είναι πέτρωμα που προέρχεται από ηφαιστειογενείς περιοχές νεαρής γεωλογικά ηλικίας. Είναι πέτρωμα όξινο, σκουρόχρωμο με υαλώδη υφή και χρησιμοποιήθηκε εξαιτίας της σύστασης και ανθεκτικότητάς του, ήδη από τα τέλη της Ανώτερη ...

                                               

Πηγματίτης

Ως πηγματίτες γενικά χαρακτηρίζονται μαγματογενή πετρώματα τα οποία φέρουν ασυνήθιστα μεγάλους φαινοκρυστάλλους που τυπικά σχηματίζονται σε επικαλύψεις ή σε φλέβες διείσδυσης σε άλλα μαγματογενή πετρώματα, ιδιαίτερα στα όρια των βαθολίθων. Οι γρα ...

                                               

Ρυόλιθος

Ο ρυόλιθος είναι ηφαιστειακό εκρηξιγενές πέτρωμα με ορυκτολογική σύσταση ανάλογη με αυτή των γρανιτών, συγκεκριμένα είναι το αντίστοιχο έκχυτο του γρανίτη. Παλαιοηφαιστειακές μορφές ασβεσταλκαλικών ρυολίθων είναι οι χαλαζιακοί πορφύρες. Οι δύο αυ ...

                                               

Κλίμα

Κλίμα ονομάζεται η μέση καιρική κατάσταση ή καλύτερα ο μέσος καιρός μιας περιοχής, που προκύπτει από τις μακροχρόνιες παρατηρήσεις των διάφορων μετεωρολογικών στοιχείων. Το κλίμα επομένως είναι κάτι διαφορετικό από τον καιρό, που χαρακτηρίζεται σ ...

                                               

Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν

Η Κλιματική ταξινόμηση Κέππεν είναι ένα από τα πιό διαδεδομένα συστήματα κατηγοριοποίησης των κλιμάτων. Δημοσιεύτηκε αρχικά από τον, Ρωσογερμανικής καταγωγής, κλιματολόγο, Βλαντίμιρ Κέππεν το 1884 και τροποποιήθηκε αργότερα από τον ίδιο το 1918 κ ...

                                               

Αλπικό κλίμα

Το αλπικό κλίμα είναι ο συνήθης καιρός υψηλότερα από τις περιοχές που μπορούν να φυτρώνουν τα δένδρα. Το κλίμα αυτό αναφέρεται επίσης ως ορεινό κλίμα ή βουνίσιο κλίμα.

                                               

Γραμμή χιονιού

Ως γραμμή χιονιού ορίζεται η φανταστική γραμμή που σημειώνει σε ένα βουνό το υψόμετρο πάνω από το οποίο το χιόνι δεν λιώνει σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Σύμφωνα με έναν άλλο ορισμό, ως γραμμή χιονιού ορίζεται το τοπογραφικό όριο της μόνιμης χιο ...